Categorie archief: onder de toren

Onder de toren 4

Vanuit de groep Kerk en Aardbeving – waarin ook onze gemeente meedoet  hadden we een gesprek met de Groninger Bodem Beweging. Een aantal bestuursleden vertelde over hun motivatie om zich in te zetten voor de GBB. Hoe geraakt ze zijn door het onrecht dat vele Groningers wordt aangedaan, die niet gehoord worden in hun worsteling met de gevolgen van de aardbevingen. Dat maakte indruk! En het gaf herkenning.

Natuurlijk en gelukkig zijn er mensen die tevreden zijn met hoe hun huis wordt opgeknapt. Er zijn mensen die goede ervaringen hebben met de gesprekken met instanties. Maar er zijn helaas binnen de GBB velen bekend die niet gehoord worden, die vastlopen in de procedures. Vanuit het GBB pleit men voor solidariteit met hen. Mooie woorden die ook in een kerkelijke setting betekenis hebben: solidariteit en strijd tegen onrecht.

Die solidariteit moet ook gelden voor hen die in een huis wonen, dat in slechte staat verkeert. Het praatje is al snel dat je dan maar beter je huis had moeten onderhouden; dat je nu niet kunt verwachten dat je geholpen wordt. Maar ook wie in een slecht onderhouden huis woont, heeft niet gevraagd om aardbevingen. Het is iets dat ons allen treft, weliswaar in verschillende mate. Maar het is goed om solidair te zijn met elkaar en mee te strijden tegen onrecht. Daarom word ik lid van de Groninger Bodem Beweging. Wie volgt?

domie Tjalling

Onder de toren 3

Het onderzoek ‘God in Nederland’ is weer eens uitgevoerd. Sinds 1966 wordt er om de tien jaar onderzoek gedaan naar hoe het staat met het christelijk geloven in Nederland. Het blijkt dat steeds minder mensen zich gelovig noemen. Ook steeds minder mensen zijn bezig met ‘spiritualiteit’. Ik lees de resultaten van het onderzoek in de krant (Trouw, maandag 14 maart) en moet meteen denken aan de woorden van Dietrich Bonhoeffer: hij voorzag al in 1944 in zijn gevangenisbrieven het einde van de vanzelfsprekendheid van geloven. Wat de kerk – volgens Bonhoeffer  te doen staat is niet de wereld verketteren dat zij niet meer een Godsgeloof heeft, maar midden in de wereld staan. En midden in de wereld bidden en gerechtigheid doen.

Daaraan zou ik willen toevoegen dat ook de kerk zelf, en dan bedoel ik iedere plaatselijke gemeente, zichzelf de spiegel moet voorhouden op twee punten. Het eerste: zijn wij een echte gemeenschap, waarin iedereen gezien wordt? Het tweede: laten wij ons diep van binnen raken door het evangelie? Met dat laatste bedoel ik overigens niet dat iedereen heel gelovig moet doen / zijn of dat iedereen er hetzelfde over zou moeten denken. Integendeel: het gaat om echtheid.

Artikel EO: God in Nederland
Artikel NCRV/KRO: God in Nederland
Artikel NOS: God in Nederland

domie Tjalling

Onder de toren 2

Nu wonen wij onder die andere toren, in Zeerijp. De dozen zijn uitgepakt, de lampen hangen nog niet allemaal. Maar het huis voelt al wel als een thuis. We zijn van plan om na Pasen jullie allemaal eens uit te nodigen om te komen bekijken hoe mooi de inspanningen van de kerkrentmeesters hebben uitgewerkt.

De komende maanden zal ik regelmatig een dag weg zijn. Voor de nascholing van predikanten ga ik – samen met Tineke Buitenhuis een cursus volgen over begeleiding van meditatie. In het verleden heb ik zo af en toe al eens in een gespreksgroep een meditatie gedaan om zo een Bijbelgedeelte te overdenken: de lectio divina. Het steeds opnieuw herhalen van het Jezusgebed heb ik samen met een aantal jongeren meegemaakt bij de kluizenaar van Warfhuizen: Heer Jezus Christus, Zoon van God, ontferm u over ons. De kluizenaar zong dat minutenlang in het Grieks. Beide vormen zijn oude christelijke manieren van mediteren. Zo zijn er nog veel andere vormen.

Na de cursus hoop ik beter in staat te zijn om op een goede manier een meditatieoefening te begeleiden. Het lijkt mij dan ook interessant om met een groep een aantal keer bij elkaar te komen om ons te oefenen in mediteren. Je/ u hoort er nog over!

Domie Tjalling

Onder de Toren 1

Wij hebben hier bijna acht jaar gewoond, in Loppersum aan het Marktplein, onder de toren. Met veel plezier hebben we hier gewoond, ondanks wat schermutselingen in de eerste jaren met een groepje hangjongeren. Ze zijn verdwenen, zoals dat gaat met hangjongeren. Maar dat geldt niet voor onze opdringerige buurman Albert. Al meteen toen wij nog maar een week in de pastorie woonden – kregen wij te horen dat wij wellicht binnen afzienbare tijd zouden moeten vertrekken. Albert heette toen nog anders, maar de woorden Centrumplan en Supermarkt bleken blijvertjes. Steeds opnieuw doken ze op, soms na een paar jaar waarin er geen sprake meer van was.

Het belette ons niet om volop van het huis te genieten. De prachtige ruimte, de vele kamers en natuurlijk daarachter een tuin waarin je gemakkelijk een partijtje minivoetbal kon spelen. Met de boom, waarvan wij zo hielden, een walnotenboom: schaduw in de zomer, noten in de herfst, prachtige silhouetten in de winter. Het deed ons verdriet om te zien hoe hij gesloopt werd.

Nu verlaten wij deze plaats, waar al eeuwenlang een pastorie heeft gestaan.

Er staat een prachtig gerenoveerde pastorie in Zeerijp op ons te wachten, ook een huis en een woonplek die geschiedenis in zich dragen. Tezijnertijd bent u / ben je van harte welkom om eens een kijkje te komen nemen in hoe mooi het geworden is.

En ja, ook daar wonen we weer onder de toren.

 

domie Tjalling

Onder de toren 14

De terreur in Parijs en Beiroet en de dreiging daarvan in Brussel, het heeft veel indruk op mij gemaakt. Bijna meteen kwam er reactie van iemand uit onze kerkenraad: het moet nu niet zo zijn dat we opeens aan moslims gaan vragen om afstand hiervan te nemen. Alsof zij dit willen, alsof dit bij hun geloof hoort.

Tegelijk waren er moslims die uit zichzelf reageerden. Ik las een reactie op internet, die een inzicht geeft over hoe radicalisering werkt maar ook deradicalisering. Een treffend verhaal, vond ik het. hier een paar gedeeltes uit de reactie:

‘Ik ben Mahmoud Tighadouini. Een Nederlander van Marokkaanse komaf. Ik ben 30 jaar. Ik ben een eenvoudige moslim die zijn weg probeert te vinden in dit mooie land. Mijn hart treurt bij het zien van wat er in Parijs is gebeurd. Natuurlijk ben ik niet verantwoordelijk voor dat vreselijke geweld. Ik ben ook niet verplicht om mijn gevoelens te uiten, maar toch wil ik dat nu doen. Ik kan voortaan ontkennen dat ik moslim ben, maar ik kan ook mijzelf luid en duidelijk laten horen als moslim. Ik woon in Amsterdam. Ik heb verschillende studies genoten, van administratie tot beveiliging. Helaas ben ik een tijdje terug getroffen door de ziekte kanker (hodgkin). Dus mijn maatschappelijke carrière is daardoor wat gestagneerd.

Ik heb zelf ook de conservatieve stroming van de islam aangehangen. Het begon rond mijn achttiende. Ik kom uit een gezin met zes kinderen. Mijn ouders hebben hun best gedaan mij zo goed mogelijk op te voeden. Maar die bagage bleek veel te licht voor de samenleving waarin wij leven en daardoor voel je je niet volwaardig. Vooral als je jong bent wil je ergens bijhoren.
Ik heb thuis enkel wat basiskennis opgedaan over de islam en daar zit het gevaar in. Als je nog nat bent achter de oren, gefrustreerd, op zoek en je vervolgens gaat verdiepen in de islam dan kunnen ze je van alles wijs maken, omdat je fundament niet sterk genoeg is.

Op dat moment zoek je naar duidelijkheid en die duidelijkheid krijg je van de radicale stromingen. Die zeggen waar het op staat. Ze doen geen concessies en zijn niet voor rede vatbaar. Als jonge jongen is dat verleidelijk, maar het is niet de weg. De radicalen geven je ook het gevoel dat je erbij hoort, en dat is nou net waar je naar op zoek bent.

Toen ik in het ziekenhuis lag voor mijn chemokuur en ik twee chirurgen over mij hoorde praten, terwijl zij dachten dat ik sliep, bedacht ik ineens: ‘Deze mensen proberen mijn leven te redden. Waarom zou ik als moslim deze mensen, deze dokters verafschuwen, omdat zij iets anders geloven dan ik of misschien helemaal niet geloven? Waarom zou ik mijn geloof opdringen aan hen terwijl zij mij in vrijheid laten? Zij zagen een mens voor zich die geholpen moest worden en wat die persoon gelooft of denkt, was niet relevant voor hen.

Dankzij die artsen ben ik geen extremist meer.’ Tot zover Mahmoud Tighadouini.

ds Tjalling Huisman

Onder de toren 13

Op 1 november was het Allerheiligen. Voor het avondgebed die dag in Oosterwijtwerd was als thema ‘heiligen’ gekozen. Voor de serie films dit najaar in de Vredekerk, is als thema ‘heiligen’ gekozen. En de ‘Kerk & film’ dienst op 8 november ging over de heilige Hildegard von Bingen.

Wat hebben wij protestanten opeens met het katholieke heiligendom? Nou, niet dat ik in een gebed om de voorspraak van een heilige zal vragen. En ik zal ook geen kaarsje aansteken voor een heilige. In de protestantse kerk noemen we eigenlijk iedereen een heilige, geheiligd in Christus.

Maar toch is het zo dat er ook in onze kerk speciale aandacht is voor mensen die iets bijzonders hebben gedaan. Het gaat te ver om hen heiligen te noemen, vaak weet je ook wel iets over hun minder mooie kanten. Maar ze zijn wel lichtende voorbeelden. Ik noem er een aantal, zonder er bij te vermelden waarom zij bijzonder zijn; dat is namelijk bij iedereen zo wel duidelijk: Martin Luther King, Dietrich Bonhoeffer, Nelson Mandela, Hildegard von Bingen.

Bij die laatste naam zult u misschien denken: wie is dat nou en wat heeft zij dan wel gedaan? Nou zij heeft visioenen gehad en gesproken en getekend en geschreven en gezongen over ‘Gods overvloeiende liefde’. Velen zien in haar een voorbeeld, mensen binnen en mensen buiten de kerk.

Haar leven is verbeeld in de speelfilm Vision, op vrijdag 13 november om 19:45 te zien in de Vredekerk.

Domie Tjalling

Onder de toren 12

Waar alle kranten vol van staan en waar journaals de laatste weken vaak mee beginnen, dat is de grote stroom van vluchtelingen die uit vooral Syrië naar Europa komen. Bemoedigend in al het politieke gemodder vind ik de houding van Angela Merkel, bondskanselier van Duitsland. Ondanks het feit dat zij moet erkennen dat het Duitsland allemaal een beetje teveel is, blijft zij bij haar standpunt: erbarmen voor de vluchtelingen! Dat is precies het Bijbelse standpunt: in Psalm 146 staat dat God de vreemdelingen beschermt! In het Bijbelboek Leviticus staat dat je vreemdelingen lief moet hebben als jezelf, want ‘jullie zijn zelf vreemdelingen geweest in Egypte’ (Lev. 19:34). Dat laatste is treffend, het wil zeggen: je weet wat het betekent om vreemdeling te zijn, dat valt niet altijd mee! Voor ons zou het kunnen betekenen: probeer je eens in te leven hoe het is, dat je huis en haard moet verlaten om ergens een nieuw thuis te zoeken.

Tenslotte noem ik nog een tekst uit Matteus (25: 35), daar zegt Jezus: ‘Ik was een vreemdeling en jullie namen mij op’. Het opnemen van vreemdelingen is één van de zeven werken van barmhartigheid; de andere zijn te vinden in hetzelfde stuk van Matteus, één is er later aan toegevoegd.

Het is goed dat de diaconieën hebben besloten om op 4 oktober te collecteren voor noodhulp in de regio voor Syrische vluchtelingen. De situatie in de opvangkampen in Libanon is erbarmelijk.

domie Tjalling

Onder de toren 11

Net terug van vakantie, kwam mij een oproep onder ogen die gesteund werd door onze PKN. De vraag was om op zaterdag 15 augustus om 12.00 uur de noodklok te luiden voor de situatie van christenen in Syrië en Irak. Voor zover ik weet hebben onze klokken niet extra geluid op dat tijdstip. Eerlijk gezegd heb ik ook mijn twijfels bij deze oproep. Dat heeft niet te maken met hoe ik de situatie van christenen in Syrië en Irak inschat. Want hun situatie is dramatisch en zeer zorgwekkend. Christenen worden vermoord vanwege hun geloof, gedwongen zich te bekeren, onmenselijk behandeld. Velen zijn op de vlucht gegaan. In tien jaar tijd zijn meer dan een miljoen Christenen weggevlucht uit deze landen.

Mijn twijfel ligt bij het feit dat de noodklok niet geluid werd voor alle vervolgden in Syrië en Irak. Want ook de Yezidi’s en moslims van een andere stroming en niet religieuze hulpverleners worden beestachtig behandeld en vermoord door de strijders van de fanatieke haat. Eigenlijk vind ik dat ook voor hen de klok had moeten worden geluid.

Want de christelijke gemeente is iets anders dan een belangenbehartiger voor christenen. Zij komt in opstand tegen onrecht waar ook ter wereld, in het spoor van haar Heer die sprak: Gelukkig wie hongeren en dorsten naar gerechtigheid, want zij zullen verzadigd worden.

 

domie Tjalling

Onder de toren 10

Steeds opnieuw is er veel te doen over zondagsrust. In gemeentes waar de politiek in handen is van Christelijke partijen, wordt de winkelopenstelling op zondag tegengehouden. Het bijzondere is dat een aantal jaar geleden ook een paar vakbonden zich uitlieten tegen openstelling van winkels op zondag. Ze wilden de werknemers van winkelbedrijven beschermen tegen een rooster, waarin geen vaste vrije dag meer zit. Ook voor kleinere winkels, met een eigenaar die verder geen of weinig personeel heeft, kan zondagsopenstelling lastig zijn. Want als kleine winkel voel je je bijna gedwongen om mee te doen, anders loop je misschien omzet mis. Het gevolg is dat je zo’n beetje continu aan het werk bent.

Ik vind het heel goed als er een dag in de week is, dat de winkels dicht zijn. Een rustige dag, waar stad en dorp van op adem komen. Of die winkelvrije dag de zondag moet zijn of een andere dag, tja. Ik heb niet de illusie dat in onze maatschappij de meerderheid zich zal uitspreken voor de zondag als vrije christelijke feestdag. Maar welke dag dan ook: het is goed als er tenminste één dag in de week is, dat niet alles in het teken staat van de economie van kopen en verkopen. Niet dat je dat kunt afdwingen: de slimmerik koopt gewoon door via het wereldwijde web.

Maar (het eerste deel van) de oude leefregel van de sabbat is nog heel actueel: het is goed om regelmatig niet te werken, maar uit te rusten. Niet voor niets is er in de vorige eeuw hard gevochten voor vrije dagen en vakantie.

ds. Tjalling Huisman

Onder de Toren 9

Het is al weer lang geleden dat het Goede Vrijdag was. Maar op mijn bureau ligt nog steeds een print van een ‘Nieuwsbreak’ van de Volkskrant (3 april) op internet, met een interview van Vincent Icke: Elke religie is gefascineerd door marteling. Vincent Icke is hoogleraar sterrenkunde en atheïst, hij deed zijn uitspraak naar aanleiding van Goede Vrijdag. Ook wordt er in de ‘Nieuwsbreak’ een verband gelegd met de uitzending van The Passion, waarbij immers een groot kruis door de straten van de stad (dit jaar Enschede) wordt gedragen. Icke zegt: “Wat mij opvalt aan bijvoorbeeld Goede Vrijdag en aan iedere andere vorm van religie is de bijna ziekelijke fascinatie met martelingen…. die fascinatie grijpt mij aan. En wat ik bedroevend vind, is dat geen enkel geloof afstand neemt van die martelingen.”

Vincent Icke, mocht je dit ooit lezen: Hierbij neem ik uit naam van mijn geloof afstand van iedere marteling!

Dat is er uit, maar wat er nog meer uit moet is mijn ergernis om de arrogantie om je als hoogleraar sterrenkunde zo ongenuanceerd uit te laten over “iedere vorm van religie”. Ik ga toch ook niet iets heel stellig beweren over de sterren, daar heb ik geen verstand van.

Voor wat betreft het christelijk geloof zou ik zeggen dat juist het kruis symbool staat voor het geloof dat mensen elkaar niet moeten martelen. Het staat symbool voor solidariteit met ieder die op deze wereld gemarteld wordt.

Gelukkig zegt Vincent Icke verderop in de ‘Nieuwsbreak’ dat hij wel een honderd procent tolerante atheïst is. Zo zo, Vincent, dat is echt een pak van mijn hart dat jij zo ruimdenkend bent!

Domie Tjalling